451° Fahrenheita, czyli temperatura, w której płonie papier.
Wykład Zuzanny Sękowskiej

Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodkami w górę)
wstęp wolny

Przywołując wartość z książki Raya Bradbury’ego, opowiem o książce Ernsta Friedricha Proletariackie przedszkole — wydanym w 1921 roku elementarzu małego pacyfisty. Ta zakazana przez nazistów lektura to rozpisany w formie pieśni i przypowieści dla dzieci poradnik, jak wyrugować wojnę ze wspólnotowej świadomości. Odniesienie do kultury oralnej — przekazywania krótkich i prostych opowieści — jest najważniejszym elementem konstrukcyjnym tej książki, możemy więc mówić w jej przypadku o „żywym pomniku pokoju”. Lektura Proletariackiego przedszkola ma zaszczepić w dzieciach niezbywalne przekonanie o nietykalności życia ludzkiego i konieczności życia we wzajemnym zrozumieniu i szacunku. Na książkę składają się poza tekstami samego Friedricha także trawestacje znanych tekstów literackich, fragmenty niemieckich pieśni i utworów czy cytaty z Fiodora Dostojewskiego, Lwa Tołstoja i Ericha Muehsama. Zabawa w wojnę, zaszczepianie mitu bohaterskiej śmierci, oswajanie z symboliką militarną (!) jest w świetle książki niemoralną tresurą, manipulacją i oswajaniem ze złem. (Jednym z pionierskich pomysłów twórcy Muzeum Antywojennego w Berlinie była produkcja zabawek pacyfistycznych). Zdaniem Friedricha każdy obywatel powinien mieć świadomość, że oswajając dzieci z wizjami wojny, wojskowymi legendami, banalizując obraz rzezi i sprowadzając go do wyidealizowanej wizji, zaszczepiamy w nich pogardę dla życia ludzkiego, jak i przygotowujemy do ślepego podążania za uwodzicielską siłą podobnych idei. Tekst jest silnie nacechowany ideologicznie — powstawał w kręgu niemieckich anarchopacyfistów (skupionych wokół wydawnictwa Freie Jugend i Muzeum Antywojennego w Berlinie), jednak, pomimo pewnych kontrowersji, stanowi niezwykle uniwersalny i aktualny przekaz.

Wydarzenie towarzyszące wystawie
  • 06.10 – 27.11.2016
    Krzysztof Wodiczko i Jarosław Kozakiewicz
    Rozbrojenie kultury. Projekt Instytutu Rozbrojenia Kultury i Zniesienia Wojen im. Józefa Rotblata

    Rozbrojenie kultury to projekt, którego celem jest z ainicjowanie debaty nad potrzebą przeformułowania sposobów myślenia o historii i pamięci. Krzysztof Wodiczko i Jarosław Kozakiewicz proponują opracowanie idei Instytutu Rozbrojenia Kultury i Zniesienia Wojen im. Józefa Rotblata — miejsca stanowiącego symboliczne wyzwanie dla podtrzymywanej w zbiorowej pamięci kultury wojny.

    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
Powiązane materiały
  • mediateka / audio
    Krzysztof Wodiczko i Jarosław Kozakiewicz. Rozbrojenie kultury. Projekt Instytutu Rozbrojenia Kultury i Zniesienia Wojen im. Józefa Rotblata
    451° Fahrenheita, czyli temperatura, w której płonie papier. Wykład Zuzanny Sękowskiej
Nadchodzące wydarzenia
wszystkie
  • 01.04 – 12.04.2026
    Własne Pokoje
    Rekrutacja do projektu
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 01.04 (ŚR) 15:00
    Fabric Abstraction. Open Workshop for Adults (in English)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 01.04 (ŚR) 18:00
    Utkane (reż. Maria Oblicka, Alexander Cabeza-Trigg) 2026
    Premiera filmu
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)
  • 02.04 (CZW) 12:15
    Czwartkowe oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 17:30)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 02.04 (CZW) 17:00
    Ciemno i zimno
    Oprowadzanie konserwatorskie po wystawie „Krystyna Wojtyna-Drouet. Ja dla siebie nie istnieję”
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 02.04 (CZW) 18:00
    Archiwum pod opieką
    Spotkanie wokół wystawy „Krystyna Wojtyna-Drouet. Ja dla siebie nie istnieję”
    Zachęta | sala kinowa (wejście przez wystawę)Zachęta | sala kinowa (wejście przez wystawę)
  • 04.04 (SOB) 12:15
    Oprowadzanie kuratorskie Jędrzeja Zakrzewskiego
    Krystyna Wojtyna-Drouet. Ja dla siebie nie istnieję
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 08.04 (ŚR) 18:00
    Se(a)ns sztuki
    Wiek Niewinności (reż. Martin Scorsese, 1993)
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)
  • 09.04 (CZW) 12:15
    Czwartkowe oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 17:30)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 09.04 (CZW) 18:00
    Rewolucja, której nie było
    Spektakl na podstawie improwizacji aktorskich
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)
  • 10.04 (PT) 17:30
    Blisko
    Spotkanie z Katarzyną Kołodziej-Podsiadło – kuratorką wystawy „Karolina Wiktor. Kartografia macierzyństwa”
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 11.04 (SOB) 11:00
    Próba otwarta Teatru 21
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodkami w górę)sala kinowa