Droga Publiczności,
już od roku spotykamy się z Wami w Zachęcie. Dziękujemy za każdą wizytę! W 2026 roku tak jak dotychczas będziemy prezentować projekty artystyczne ukazujące wielogłosowość narracji, złożoność tożsamości, problematykę pamięci i niepamięci. Twórców i twórczynie traktujemy jako badaczy i świadków historii, także tej najnowszej. Ich perspektywa pozwala uchwycić to, co często pozostaje niewidoczne, lecz jest fundamentalne dla wspólnego, obywatelskiego myślenia o przyszłości. Działamy na rzecz zapewnienia naszej publiczności dostępu do międzynarodowych tendencji i praktyk twórczych, a jednocześnie wspieramy rozwój lokalnych i ponadlokalnych scen artystycznych.
Historyczny Mały Salon i sąsiednie sale na parterze oddajemy w 2026 roku Karolinie Wiktor, Krzysztofowi Gilowi, João Marii Gusmão oraz Tobiasowi Zielonemu. Karolina Wiktor podejmuje refleksję nad językiem, tożsamością i doświadczeniem afazji, posługując się sztuką słowa i poezją wizualną. Krzysztof Gil koncentruje się na historii Romów, mechanizmach wykluczenia, rasizmie oraz pracy z pamięcią i niepamięcią. Tobias Zielony wykorzystuje fotografię do eksplorowania tematów tożsamości, migracji i życia na społecznych peryferiach, łącząc dokument z kreacją. João Maria Gusmão w swoich działaniach w obszarze sztuki konceptualnej i filmu analogowego skupia uwagę na przesunięciach sensu prostych działań i zjawisk, co traktuje jako swego rodzaju eksperymenty ontologiczne.
W galeriach na pierwszym piętrze zaprezentujemy między innymi wystawy indywidualne Krystyny Wojtyny-Drouet, Barbary Kasten, Susan Hiller, a także wystawę-dialog pomiędzy Aliną Szapocznikow i Nairą Baghramian. Krystyna Wojtyna-Drouet, która zrealizowała do tej pory ponad 320 tkanin, tworzyła w samym centrum awangardowych poszukiwań w tym medium. Z kolei Barbara Kasten dostrzegła w tkaninie artystycznej strukturę myślenia przestrzennego, co później przełożyła na medium fotografii i instalacji — splot, prześwit i faktura stały się dla niej podstawą pracy ze światłem i przestrzenią. Pamięć i psychologia to główne obszary poszukiwań Susan Hiller, która przyjmowała w nich jednocześnie rolę artystki, krytyczki i etnolożki badającej swoją relację ze światem. Twórczość Aliny Szapocznikow i Nairy Baghramian łączy eksperymentowanie z tematem cielesności, chociaż w ich podejściu do ciała widać zasadniczą różnicę.
Wiosną w Zachęcie będzie można obejrzeć wystawę zbiorową poświęconą dojrzewaniu rozumianemu jako kategoria estetyczna i socjokulturowa, jako moment przesilenia i eksperymentu, koncentrującą się na młodzieńczości, niepokoju oraz grze z regułami i oczekiwaniami.
Miejsce Projektów Zachęty w tym roku zaprasza na spotkania z Agnieszką Mastalerz, Dorotą Podlaską, Aną Vostruchovaite i Łukaszem Radziszewskim.
W Pawilonie Polskim podczas 61. Międzynarodowej Wystawy Sztuki w Wenecji będzie na Was czekać projekt Bogny Burskiej i Daniela Kotowskiego zrealizowany we współpracy ze społecznym Chórem w Ruchu, oparty na alternatywnych sposobach komunikacji inspirowanych życiem więcej-niż-ludzkim.
To tylko kilka wystaw spośród działań, jakie przygotowujemy dla Was. Pracujemy nad publikacjami, cyklami spotkań i konferencjami, na które będziemy Was regularnie zapraszać. W Zachęcie promujemy inkluzywność rozumianą także jako uznanie i wspieranie różnorodnych form odbioru i uczestnictwa w kulturze — od zaangażowania intelektualnego po doświadczenia zmysłowe. Waszą wizytę wyobrażamy sobie więc jako ćwiczenie z krytycznego myślenia, które nie ustępuje doświadczeniu estetycznemu.
Do zobaczenia w Zachęcie!
Agnieszka Pindera i Łukasz Adamski