Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki będzie w tym dniu wyjątkowo otwarta, wstęp na wszystkie aktualne wystawy wolny od godziny 16.

9 grudnia 1922 roku Gabriel Narutowicz został wybrany na prezydenta w piątym głosowaniu, głównie dzięki poparciu lewicy i mniejszości narodowych. Wybór był krytykowany przez prawicę, w Warszawie doszło do zamieszek. 16 grudnia tego roku prawicowy fanatyk, malarz Eligiusz Niewiadomski zastrzelił w warszawskiej Zachęcie pierwszego prezydenta II RP.

Z tej okazji przy wejściu historycznym co roku pojawiają się symboliczne kwiaty i znicze.

Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki
wejście historyczne, plac Małachowskiego 3

godz. 17.30

inauguracja współpracy między Zachętą – Narodową Galerią Sztuki i Instytutem Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza

wspólne wystąpienie dyrektorów obu instytucji – Justyny Szylman i Przemysława Witkowskiego

Zachęta i Instytut Narutowicza łączą siły, by realizować misję edukacyjną sformułowaną w zapisach statutowych obu instytucji. Zbliżają nas wspólne cele: gromadzenie i udostępnianie informacji z zakresu sztuki współczesnej oraz inspirowanie, wspieranie i upowszechnianie zjawisk w nauce, kulturze i sztuce nawiązujących do dziedzictwa polskiej historii i krytycznego namysłu nad nim. W działaniach na ich rzecz będziemy się wspierać, sięgając po narzędzia z obu dziedzin: analizy naukowej i sztuki.

Projekcja wideo Tomáša Rafy Niepodległa dla wszystkich. 14 kobiet z mostu, konferencja prasowa przed Zachętą — Narodową Galerią Sztuki, 10.11.2021, czas trwania,  9'24"

Zachęta | sala kinowa, wejście przez wystawę Tomáša Rafy

godz. 18

panel dyskusyjny zorganizowany w rocznicę zabójstwa Gabriela Narutowicza

Wydarzenie będzie okazją do refleksji nad wpływem populizmu i przemocy na społeczeństwo, a także zagrożeniami wynikającymi z faszyzacji życia publicznego.

Naszymi gośćmi będą:

Tomáš Rafa (Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie)
Karolina Zbytniewska (Euractiv.pl)
Przemysław Witkowski (Instytut Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza)
prowadzenie: Dominika Sitnicka (OKO.press)

Podczas panelu poruszymy tematy związane z historią i współczesnością populizmu, mechanizmami prowadzącymi do przemocy oraz sposobami przeciwdziałania faszyzmowi. Nasi eksperci podzielą się swoją wiedzą i doświadczeniem, a także odpowiedzą na pytania uczestników.

dr hab. Tomáš Rafa – pracownik naukowy Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W swojej twórczości artystycznej zgłębia tematykę granicy pomiędzy patriotyzmem i nacjonalizmem. Poprzez fotografie i prace wideo opowiada o przejawach rasizmu i ksenofobii w Polsce, Czechach, na Węgrzech i Słowacji.

dr Przemysław Witkowski – zastępca dyrektora w Instytucie Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza, dziennikarz, publicysta i poeta, absolwent stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Wrocławskim, doktor nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce, nauczyciel akademicki.

Karolina Zbytniewska – redaktorka naczelna EURACTIV.pl, eksperckiego portalu analizującego politykę europejską. Członkini zarządu w Europe MédiaLab, europejskim think-and-do tanku badającym i promującym innowacje na rynku medialnym. Badaczka Instytutu Demokracji na Uniwersytecie Środkowoeuropejskim (CEU). 

Dominika Sitnicka – redaktorka w OKO.press. Absolwentka prawa i filozofii na Uniwersytecie Warszawskim. Publikowała m.in. w „Dwutygodniku”, „Res Publice Nowej” i „Magazynie Kulturalnym”. Pisze o praworządności, polityce i mediach.

Podczas panelu można będzie kupić książkę Zabójstwo Narutowicza. Kres demokracji w II RP (red. Adam Safaryjski, wybór i opracowanie tekstów: zespół redakcji kwartalnika „Karta”; Wydawcy: Fundacja Ośrodka KARTA /Instytut Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza)

Książka opisuje kampanię nienawiści wymierzoną w demokratycznie wybranego prezydenta oraz reakcje na zbrodnię. W obliczu polaryzacji oraz wszechobecności nienawiści w debacie publicznej publikacja ta niesie wciąż aktualne treści.

Wydarzenia towarzyszące wystawie Tomáš Rafa. Obywatele 
15 listopada 2024–25 stycznia 2025, dolne sale Zachęty

Wystawa indywidualna Tomáša Rafy, słowackiego artysty i aktywisty związanego z Wydziałem Nowych Mediów ASP w Warszawie. W ramach ekspozycji zaprezentowane zostaną rejestracje filmowe i fotograficzne Rafy, z uwzględnieniem długofalowego projektu Nowy nacjonalizm w sercu Europy z obrazami demonstracji, blokad i protestów. Prezentacja w Zachęcie przybliży najważniejsze wątki sztuki artysty, który za pomocą strategii dokumentalnych i działań edukacyjnych, warsztatowych i aktywistycznych ukazuje różne wyobrażenia porządków społeczno-politycznych i praw człowieka. Głównym wątkiem wystawy będzie polaryzacja polskiego społeczeństwa na tle światopoglądowym, pogłębiająca się nieprzerwanie od 2010 roku.