Shaft, reż. Gordon Parks, Stany Zjednoczone, 1971, 100 min
Shatft’s Big Score!, reż. Gordon Parks, Stany Zjednoczone, 1972, 104 min

Shaft powstał na podstawie powieści Ernesta Tidymana. Opowiada kryminalną historię, w którą zaangażowany jest czarnoskóry detektyw John Shaft. Akcja toczy się głównie w Harlemie, afroamerykańskiej części Manhattanu.  Shaft uznawany jest za jeden z pierwszych filmów blaxploitation — nurtu czarnego kina wywodzącego się z USA i zapoczątkowanego w latach 70. Filmy (głównie niskobudżetowe) skierowane był do publiczności afroamerykańskiej, zatrudniano w nich czarnoskórych aktorów, opowiadane historie dotyczyły również tej społeczności, a w produkcjach wykorzystywano muzykę soul i funk. Sukces Shafta oraz popularność całego nurtu sprawiły, że przekroczył on szybko tak granice gatunku, jak i granice etniczne. Ścieżka dźwiękowa do filmu autorstwa Isaaca Hayesa i Johnny’ego Allena została nagrodzona Grammy i do dziś jest niezwykle rozpoznawalna.

Shaft’s big score!, czyli Wielka wygrana Shafta to pierwsza kontynuacja Shafta, których film doczekał się kilku. W ostatniej z 2000 roku w roli tytułowej wystąpił Samuel L. Jackson.