Pokaz filmowy towarzyszący wystawie „Postęp i higiena”

  • Eugenika w praktyce / Eugéniové
    reż. Pavel Štingl
    Czechy/Słowacja, 2013, 76 min
    film w oryginalnej wersji językowej z napisami w języku polskim

Termin eugenika pochodzi z greki i oznacza „dobre urodzenie”. Wprowadził go w życie Francis Galton, kuzyn Karola Darwina, zakładając, że poprzez selektywne rozmnażanie zwierząt i ludzi można z pokolenia na pokolenie ulepszać gatunki, szczególnie w zakresie tych cech, które są dziedziczne. Selektywne rozmnażanie sugerował już Platon, ale Galton doprowadził do rozdzielenia eugeniki na dwa typy: pozytywną, zachęcającą do reprodukowania najlepszych osobników i negatywną, zniechęcającą do tego osobniki mniej wartościowe. Film przedstawia historię tej idei, która po II wojnie światowej zniknęła niemal ze słowników, po jej wypaczeniu w teorii Holocaustu. Reżyser ukazuje jej negatywne konsekwencje. Traktuje ją jak przykład złego i niechlubnego syndromu, typowego nadużycia nauki, obrazując, co tak naprawdę dzieje się, gdy ludzie nagle postanawiają przejąć rolę Boga i kształtować świat na własną rękę. Przedstawiona w stylu starych kronik poprzeplatanych cytatami z eseistycznej książki Patrika Ouředníka Europeana, a także specjalnie dobranymi do tego filmu animacjami, historia eugeniki udowadnia, że droga od idei wyhodowania „lepszej rasy ludzkiej” do komór gazowych okazała się w XX wieku znacznie krótsza niż by się komukolwiek wydawało. Film przypomina o tych zdarzeniach, zadając pytanie, czy ludzkość przetrwa eugenikę, czy scenariusz będzie raczej odwrotny. To również pouczająca refleksja nad granicami oddzielającymi naukę od pseudonauki i to nie tylko w przeszłości, lecz również obecnie i w naszej przyszłości.
Opis za planetdoc film festiwal.

Wydarzenie towarzyszące wystawie
  • 29.11.2014 – 15.02.2015
    Postęp i higiena

    Prezentowana w Zachęcie wystawa „Postęp i higiena” poświęcona jest pułapkom modernizacji w kontekście wspólnej dla sztuki i nauki początków XX wieku idealistycznej wiary w postęp i możliwość „ulepszania”. Pomyślana została jako esej, który krytycznie analizuje związek idei modernizmu z takimi zjawiskami jak inżynieria genetyczna, eugenika czy badania nad czystością rasy, zwracając jednocześnie uwagę na ich wpływ na współczesny świat.

    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
Nadchodzące wydarzenia
wszystkie
  • 01.04 – 12.04.2026
    Własne Pokoje
    Rekrutacja do projektu
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 01.04 (ŚR) 15:00
    Fabric Abstraction. Open Workshop for Adults (in English)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 01.04 (ŚR) 18:00
    Utkane (reż. Maria Oblicka, Alexander Cabeza-Trigg) 2026
    Premiera filmu
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)
  • 02.04 (CZW) 12:15
    Czwartkowe oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 17:30)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 02.04 (CZW) 17:00
    Ciemno i zimno
    Oprowadzanie konserwatorskie po wystawie „Krystyna Wojtyna-Drouet. Ja dla siebie nie istnieję”
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 02.04 (CZW) 18:00
    Archiwum pod opieką
    Spotkanie wokół wystawy „Krystyna Wojtyna-Drouet. Ja dla siebie nie istnieję”
    Zachęta | sala kinowa (wejście przez wystawę)Zachęta | sala kinowa (wejście przez wystawę)
  • 04.04 (SOB) 12:15
    Oprowadzanie kuratorskie Jędrzeja Zakrzewskiego
    Krystyna Wojtyna-Drouet. Ja dla siebie nie istnieję
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 08.04 (ŚR) 18:00
    Se(a)ns sztuki
    Wiek Niewinności (reż. Martin Scorsese, 1993)
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)
  • 09.04 (CZW) 12:15
    Czwartkowe oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 17:30)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 09.04 (CZW) 18:00
    Rewolucja, której nie było
    Spektakl na podstawie improwizacji aktorskich
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)
  • 10.04 (PT) 17:30
    Blisko
    Spotkanie z Katarzyną Kołodziej-Podsiadło – kuratorką wystawy „Karolina Wiktor. Kartografia macierzyństwa”
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 11.04 (SOB) 11:00
    Próba otwarta Teatru 21
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodkami w górę)sala kinowa