Druga skóra. Wayang, maska i tradycyjny taniec na Jawie. Spotkanie na wystawie „Upadek. Grawitacja”

Miejsce Projektów Zachęty
wstęp wolny

Jawajski teatr cieni wayang kulit ma ponad tysiącletnią historię i jest sztuką łączącą elementy teatru, literatury, muzyki, sztuk wizualnych, dawnych i współczesnych wierzeń oraz filozofii. Nie mógłby istnieć bez reprezentujących postać ludzką lalek, charakteryzujących się zaburzonymi proporcjami. Odgrywają one historie zaczerpnięte z indyjskich eposów Mahabharaty i Ramajany oraz z lokalnych podań i mitów. Jedną z nich jest opowieść o dziejach Panjiego Asmarabanguna, legendarnego księcia pochodzącego ze wschodniej Jawy, i jego miłości do Candry Kirany. Ich losy stały się również inspiracją dla tradycyjnych tańców jawajskich i podstawą repertuaru teatru wayang topeng, będącego jedną z najstarszych form teatru aktorskiego na Jawie. W spektaklach aktor grający Panjiego nosi gładką białą, złotą lub zieloną maskę (topeng). Przysłaniające twarz maski były wzorowane na lalkach wayang kulit i podobnie jak one — za sprawą kształtu oczu, nosa i ust, użytych kolorów i zdobień — miały za zadanie przekazać widzom informację o charakterze danej postaci. Taniec i sposób poruszania się aktorów na scenie imitował sposób animowania lalek, stworzonych na wzór człowieka i naśladujących jego ruchy. Wayang, maski, taniec i ruch to zagadnienia, które będą bazą do rozmowy o wystawie Marty Węglińskiej.

Podczas spotkania artystka rozmawiać będzie z Marianną Lis.

Marianna Lis jest absolwentką Wydziału Wiedzy o Teatrze Akademii Teatralnej w Warszawie, gdzie obecnie wykłada. Jako stypendystka programu Darmasiswa rządu Republiki Indonezji studiowała tradycyjny teatr cieni wayang kulit w Instytucie Sztuki Indonezyjskiej (Institut Seni Indonesia) w Surakarcie. Prowadziła także badania terenowe w Yogyakarcie i Surakarcie, poświęcone współczesnemu wayangowi oraz sztukom wizualnym i widowiskowym Jawy. Publikuje artykuły w specjalistycznych czasopismach naukowych oraz w książkach poświęconych Indonezji. Zajmuje się popularyzacją wiedzy o współczesnym teatrze i sztukach wizualnych Indonezji. Jest członkinią Warsaw Gamelan Group, a także dalangiem wayang kulit. W 2017 roku w Instytucie Sztuki PAN obroniła doktorat Elementy tradycji i obszary poszukiwań we współczesnym wayangu Jawy Środkowej.

Wydarzenie towarzyszące wystawie
  • 28.07 – 23.09.2018
    Marta Węglińska
    Upadek. Grawitacja

    Wystawę Upadek. Grawitacja prezentowaną w Miejscu Projektów Zachęty poprzedziły pobyty artystki w Indonezji, które umożliwiły jej głębsze poznanie lokalnych historycznych, przyrodniczych i kulturalnych kontekstów. Z inspiracji tych powstał film, instalacja, rysunki, batikowe malarstwo, rzeźby i fotografie. Wszystkie opowiadają historie o nieuchronności upadku/schyłku, zmienności świata i życia w czasie, utracie równowagi, czy o zawodności widzenia.

    Miejsce Projektów ZachętyMPZ
Nadchodzące wydarzenia
wszystkie
  • 21.04 – 22.04.2026
    Sztuka Edukacji. Uczymy się od was. Radom | Orońsko
    Konferencja dla osób edukatorskich
    Łaźnia – Radomski Klub Środowisk Twórczych i Galeria, ul. Traugutta 31/33, RadomŁaźnia – Radomski Klub Środowisk Twórczych i Galeria, ul. Traugutta 31/33, Radom
  • 22.04 (ŚR) 11:00
    MAMY czas dla sztuki  
    Spotkanie dla rodziców i osób opiekującymi się małymi dziećmi w wózkach, chustach i nosidełkach 
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 22.04 (ŚR) 18:00
    Se(a)ns sztuki
    Frida (reż. Julie Taymor, 2002)
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)
  • 23.04 (CZW) 12:15
    Czwartkowe oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 17:30)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 24.04 (PT) 12:15
    Patrzeć/Zobaczyć
    Oprowadzanie dla dorosłych 60+ po wystawie „Barbara Kasten. Postabstrakcja”
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 25.04 (SOB) 11:00
    Próba otwarta Teatru 21
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodkami w górę)sala kinowa
  • 25.04 (SOB) 13:00
    Interwencja choreograficzna Anny Steller
    Karolina Wiktor. Kartografia macierzyństwa
    Zachęta | w przestrzeni wystawyZachęta | w przestrzeni wystawy
  • zdjęcie, osoba w przestrzeni wystawy
    25.04 (SOB) 16:00
    Екскурсія українською мовою
    Oprowadzanie w języku ukraińskim
    Захента — Національна галерея мистецтв.Захента — Національна галерея мистецтв.
  • 25.04 (SOB) 18:00
    Słuchać to nie znaczy zawsze to samo – koncert z gadułą
    Cykl koncertów
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)
  • 26.04 (ND) 10:45
    Joga w Zachęcie
    Zachęta | Hol GłównyZachęta | Hol Główny
  • 26.04 (ND) 12:00
    Czym jest zdrowie psychiczne?
    Warsztaty rodzinne z cyklu „Mamo, tato, porozmawiajmy o…”
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 26.04 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 14:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta